ATLAS Ouvrir dans l'atlas →

ExerciceMaths Sup – MPSI, chapitre 16 — Matrices · Matrices carrées

Exercice 8

ConjectureDémonstrationCalcul

Calculer A2A^{2} et A3A^{3}, conjecturer puis démontrer une expression de AnA^{n} pour n⩾1n \geqslant 1, dans les deux cas suivants : A=(1−1−11),A=(1102).A = \begin{pmatrix} 1 & -1 \\ -1 & 1 \end{pmatrix}, \qquad A = \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 2 \end{pmatrix}.

Corrigé

Première matrice. On trouve A2=(2−2−22)=2AetA3=2A2=4A.A^{2} = \begin{pmatrix} 2 & -2 \\ -2 & 2 \end{pmatrix} = 2A \qquad \text{et} \qquad A^{3} = 2A^{2} = 4A. On conjecture An=2n−1AA^{n} = 2^{n - 1}A ; c'est vrai pour n=1n = 1, et si An=2n−1AA^{n} = 2^{n - 1}A, alors An+1=2n−1A2=2nAA^{n + 1} = 2^{n - 1}A^{2} = 2^{n}A.

Seconde matrice. On trouve A2=(1304)A^{2} = \begin{pmatrix} 1 & 3 \\ 0 & 4 \end{pmatrix} et A3=(1708)A^{3} = \begin{pmatrix} 1 & 7 \\ 0 & 8 \end{pmatrix}. On conjecture An=(12n−102n)A^{n} = \begin{pmatrix} 1 & 2^{n} - 1 \\ 0 & 2^{n} \end{pmatrix} ; si c'est vrai au rang nn, alors An+1=(12n−102n)(1102)=(11+2(2n−1)02n+1)=(12n+1−102n+1).A^{n + 1} = \begin{pmatrix} 1 & 2^{n} - 1 \\ 0 & 2^{n} \end{pmatrix}\begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 2 \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 1 + 2(2^{n} - 1) \\ 0 & 2^{n + 1} \end{pmatrix} = \begin{pmatrix} 1 & 2^{n + 1} - 1 \\ 0 & 2^{n + 1} \end{pmatrix}.

(1−1−11)n=2n−1(1−1−11),(1102)n=(12n−102n)(n⩾1)\boxed{\begin{pmatrix} 1 & -1 \\ -1 & 1 \end{pmatrix}^{n} = 2^{n - 1}\begin{pmatrix} 1 & -1 \\ -1 & 1 \end{pmatrix}, \qquad \begin{pmatrix} 1 & 1 \\ 0 & 2 \end{pmatrix}^{n} = \begin{pmatrix} 1 & 2^{n} - 1 \\ 0 & 2^{n} \end{pmatrix} \qquad (n \geqslant 1)}

Dans l'édifice

Thèmes

matrices carrées, puissances de matrices

Notions

matrice

Ouvrir dans l'atlas interactif →