ATLAS Ouvrir dans l'atlas →

ExercicePremière, chapitre 6 — Trigonométrie · Angles orientés de vecteurs

Exercice 24

Calcul

1. Soient u→\overrightarrow{u}, v→\overrightarrow{v} et w→\overrightarrow{w} trois vecteurs non nuls tels que (u→,v→)=π6\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{v}\right)=\dfrac{\pi}{6} et (v→,w→)=2π3\left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{w}\right)=\dfrac{2\pi}{3}.

Déterminer la mesure principale de (u→,w→)\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{w}\right), (w→,u→)\left(\overrightarrow{w},\overrightarrow{u}\right), (v→,u→)\left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{u}\right) et (w→,v→)\left(\overrightarrow{w},\overrightarrow{v}\right).

2. Soient u→\overrightarrow{u}, v→\overrightarrow{v} et w→\overrightarrow{w} trois vecteurs non nuls tels que (u→,v→)=−3π4\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{v}\right)=-\dfrac{3\pi}{4} et (u→,w→)=π2\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{w}\right)=\dfrac{\pi}{2}.

Déterminer la mesure principale de (v→,w→)\left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{w}\right).

3. Soient u→\overrightarrow{u} et v→\overrightarrow{v} deux vecteurs non nuls tels que (u→,v→)=5π7\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{v}\right)=\dfrac{5\pi}{7}. Que vaut (u→,v→)+(v→,u→)\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{v}\right)+\left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{u}\right) ? Interpréter ce résultat.

Corrigé

1. La relation de Chasles donne directement : (u→,w→)=(u→,v→)+(v→,w→)=π6+2π3=π6+4π6=5π6\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{w}\right)=\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{v}\right)+\left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{w}\right) =\frac{\pi}{6}+\frac{2\pi}{3}=\frac{\pi}{6}+\frac{4\pi}{6}=\boxed{\frac{5\pi}{6}} Les trois autres s'obtiennent en changeant l'ordre des vecteurs, ce qui change le signe : (w→,u→)=−5π6(v→,u→)=−π6(w→,v→)=−2π3\left(\overrightarrow{w},\overrightarrow{u}\right)=\boxed{-\frac{5\pi}{6}} \qquad \left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{u}\right)=\boxed{-\frac{\pi}{6}} \qquad \left(\overrightarrow{w},\overrightarrow{v}\right)=\boxed{-\frac{2\pi}{3}} Ces quatre mesures appartiennent bien à ]−π ;π]]-\pi\,;\pi].

2. Ici c'est (v→,w→)\left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{w}\right) qui est cherché : on passe par u→\overrightarrow{u}. (v→,w→)=(v→,u→)+(u→,w→)=−(u→,v→)+(u→,w→)=3π4+π2=3π4+2π4=5π4\left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{w}\right)=\left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{u}\right)+\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{w}\right) =-\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{v}\right)+\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{w}\right) =\frac{3\pi}{4}+\frac{\pi}{2}=\frac{3\pi}{4}+\frac{2\pi}{4}=\frac{5\pi}{4} Ce résultat n'appartient pas à ]−π ;π]]-\pi\,;\pi] : on retranche un tour. 5π4−2π=−3π4\frac{5\pi}{4}-2\pi=\boxed{-\frac{3\pi}{4}}

3. Puisque (v→,u→)=−(u→,v→)\left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{u}\right)=-\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{v}\right) : (u→,v→)+(v→,u→)=5π7−5π7=0\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{v}\right)+\left(\overrightarrow{v},\overrightarrow{u}\right) =\frac{5\pi}{7}-\frac{5\pi}{7}=\boxed{0} On l'interprète ainsi : aller de u→\overrightarrow{u} à v→\overrightarrow{v}, puis revenir de v→\overrightarrow{v} à u→\overrightarrow{u}, ramène à la direction de départ. C'est d'ailleurs le cas particulier de la relation de Chasles avec w→=u→\overrightarrow{w}=\overrightarrow{u}, puisque (u→,u→)=0\left(\overrightarrow{u},\overrightarrow{u}\right)=0.

Dans l'édifice

Thèmes

mesure principale, angles orientés

Notions

cosinus et sinus

Ouvrir dans l'atlas interactif →