ATLAS Ouvrir dans l'atlas →

ExerciceMaths Sup – MPSI, chapitre 10 — Analyse asymptotique et développements limités · Relations de comparaison

Exercice 4

Calcul

Déterminer un équivalent simple des fonctions suivantes, au voisinage du point indiqué.

(a) x+1+ln⁡xx + 1 + \ln x, en 0+0^{+} et en +∞+\infty

(b) 1−x21 - x^{2}, en 11

(c) ln⁡x\ln x, en 11

(d) ch⁡x\operatorname{ch}\sqrt{x}, en +∞+\infty

(e) sin⁡x ln⁡(1+x2)xtan⁡x\dfrac{\sin x\,\ln(1 + x^{2})}{x\tan x}, en 00

(f) ln⁡(sin⁡x)\ln(\sin x), en 0+0^{+}

(g) ln⁡(1+1x2)\ln\Big(1 + \dfrac{1}{x^{2}}\Big), en 00 et en +∞+\infty

(h) x2+1−x2−1\sqrt{x^{2} + 1} - \sqrt{x^{2} - 1}, en +∞+\infty

(i) tan⁡x−sin⁡x\tan x - \sin x, en 00

(j) ln⁡(cos⁡x)\ln(\cos x), en (π2)−\big(\frac{\pi}{2}\big)^{-}

Corrigé

(a) En 0+0^{+}, ln⁡x\ln x tend vers −∞-\infty et domine : x+1+ln⁡x∼ln⁡xx + 1 + \ln x \sim \ln x. En +∞+\infty, xx domine par croissances comparées : x+1+ln⁡x∼xx + 1 + \ln x \sim x. x+1+ln⁡x∼x→0+ln⁡x,x+1+ln⁡x∼x→+∞x\boxed{x + 1 + \ln x \underset{x \to 0^{+}}{\sim} \ln x, \qquad x + 1 + \ln x \underset{x \to +\infty}{\sim} x}

(b) On factorise : 1−x2=(1−x)(1+x)∼2(1−x)1 - x^{2} = (1 - x)(1 + x) \sim 2(1 - x) en 11. ∼2(1−x)\boxed{\sim 2(1 - x)}

(c) On pose x=1+hx = 1 + h : ln⁡(1+h)∼h\ln(1 + h) \sim h, donc ln⁡x∼x→1x−1\boxed{\ln x \underset{x \to 1}{\sim} x - 1}.

(d) ch⁡x=12(ex+e−x)\operatorname{ch}\sqrt{x} = \frac{1}{2}\Big(\mathrm{e}^{\sqrt{x}} + \mathrm{e}^{-\sqrt{x}}\Big), et e−x=o(ex)\mathrm{e}^{-\sqrt{x}} = o(\mathrm{e}^{\sqrt{x}}) : ∼12ex\boxed{\sim \frac{1}{2}\mathrm{e}^{\sqrt{x}}}.

(e) Par produit et quotient d'équivalents usuels, x⋅x2x⋅x=x2\frac{x \cdot x^{2}}{x \cdot x} = x^{2} : ∼x2\boxed{\sim x^{2}}.

(f) On écrit ln⁡(sin⁡x)=ln⁡x+ln⁡sin⁡xx\ln(\sin x) = \ln x + \ln\frac{\sin x}{x}. Le second terme tend vers ln⁡1=0\ln 1 = 0, alors que ln⁡x\ln x tend vers −∞-\infty : ln⁡(sin⁡x)∼x→0+ln⁡x\boxed{\ln(\sin x) \underset{x \to 0^{+}}{\sim} \ln x}.

(g) En 00, ln⁡(1+1x2)=ln⁡(1+x2)−2ln⁡∣x∣\ln\Big(1 + \frac{1}{x^{2}}\Big) = \ln(1 + x^{2}) - 2\ln|x|, et le premier terme tend vers 00 : l'expression est équivalente à −2ln⁡∣x∣-2\ln|x|. En +∞+\infty, 1x2\frac{1}{x^{2}} tend vers 00, donc elle est équivalente à 1x2\frac{1}{x^{2}}. ln⁡(1+1x2)∼x→0−2ln⁡∣x∣,ln⁡(1+1x2)∼x→+∞1x2\boxed{\ln\Big(1 + \frac{1}{x^{2}}\Big) \underset{x \to 0}{\sim} -2\ln|x|, \qquad \ln\Big(1 + \frac{1}{x^{2}}\Big) \underset{x \to +\infty}{\sim} \frac{1}{x^{2}}}

(h) Par la quantité conjuguée, x2+1−x2−1=2x2+1+x2−1∼22x\sqrt{x^{2} + 1} - \sqrt{x^{2} - 1} = \frac{2}{\sqrt{x^{2} + 1} + \sqrt{x^{2} - 1}} \sim \frac{2}{2x} : ∼1x\boxed{\sim \frac{1}{x}}.

(i) On factorise : tan⁡x−sin⁡x=tan⁡x (1−cos⁡x)∼x⋅x22\tan x - \sin x = \tan x\,(1 - \cos x) \sim x \cdot \frac{x^{2}}{2} : ∼x32\boxed{\sim \frac{x^{3}}{2}}. La factorisation remplace une différence, interdite, par un produit, autorisé.

(j) On pose h=π2−x→0+h = \frac{\pi}{2} - x \to 0^{+} : cos⁡x=sin⁡h\cos x = \sin h, et ln⁡(sin⁡h)∼ln⁡h\ln(\sin h) \sim \ln h par (f). ln⁡(cos⁡x)∼ln⁡(π2−x)\boxed{\ln(\cos x) \sim \ln\big(\frac{\pi}{2} - x\big)}

Dans l'édifice

Thèmes

relations de comparaison, équivalents

Notions

négligeable

Ouvrir dans l'atlas interactif →