ATLAS Ouvrir dans l'atlas →

ExerciceMaths expertes, chapitre 5 — Géométrie complexe · Formules de trigonométrie

Exercice 8

Calcul

1. Déterminer la valeur de π3+π4\dfrac{\pi}{3}+\dfrac{\pi}{4}.

2. En déduire la valeur de cos⁡(7π12)\cos\left(\dfrac{7\pi}{12}\right) et sin⁡(7π12)\sin\left(\dfrac{7\pi}{12}\right).

3. Trouver par une méthode analogue la valeur de cos⁡(π12)\cos\left(\dfrac{\pi}{12}\right) et sin⁡(π12)\sin\left(\dfrac{\pi}{12}\right).

Corrigé

1. On réduit au même dénominateur : π3+π4=4π12+3π12d’ouˋπ3+π4=7π12\frac{\pi}{3}+\frac{\pi}{4}=\frac{4\pi}{12}+\frac{3\pi}{12} \qquad\text{d'où}\qquad \boxed{\frac{\pi}{3}+\frac{\pi}{4}=\frac{7\pi}{12}}

2. On utilise les formules d'addition : cos⁡(a+b)=cos⁡(a)cos⁡(b)−sin⁡(a)sin⁡(b)etsin⁡(a+b)=sin⁡(a)cos⁡(b)+cos⁡(a)sin⁡(b)\cos(a+b)=\cos(a)\cos(b)-\sin(a)\sin(b) \qquad\text{et}\qquad \sin(a+b)=\sin(a)\cos(b)+\cos(a)\sin(b) En posant a=π3a=\dfrac{\pi}{3} et b=π4b=\dfrac{\pi}{4}, on obtient tout d'abord : cos⁡(7π12)=cos⁡(π3)cos⁡(π4)−sin⁡(π3)sin⁡(π4)=12×22−32×22=24−64\begin{aligned} \cos\left(\frac{7\pi}{12}\right) &= \cos\left(\frac{\pi}{3}\right)\cos\left(\frac{\pi}{4}\right) -\sin\left(\frac{\pi}{3}\right)\sin\left(\frac{\pi}{4}\right)\\ &= \frac{1}{2}\times\frac{\sqrt{2}}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}\times\frac{\sqrt{2}}{2}\\ &= \frac{\sqrt{2}}{4}-\frac{\sqrt{6}}{4} \end{aligned} Puis de la même manière : sin⁡(7π12)=sin⁡(π3)cos⁡(π4)+cos⁡(π3)sin⁡(π4)=32×22+12×22=64+24\begin{aligned} \sin\left(\frac{7\pi}{12}\right) &= \sin\left(\frac{\pi}{3}\right)\cos\left(\frac{\pi}{4}\right) +\cos\left(\frac{\pi}{3}\right)\sin\left(\frac{\pi}{4}\right)\\ &= \frac{\sqrt{3}}{2}\times\frac{\sqrt{2}}{2}+\frac{1}{2}\times\frac{\sqrt{2}}{2}\\ &= \frac{\sqrt{6}}{4}+\frac{\sqrt{2}}{4} \end{aligned} On en déduit donc que : cos⁡(7π12)=2−64etsin⁡(7π12)=6+24\boxed{\cos\left(\frac{7\pi}{12}\right)=\frac{\sqrt{2}-\sqrt{6}}{4} \qquad\text{et}\qquad \sin\left(\frac{7\pi}{12}\right)=\frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}}

3. On procède de façon analogue en remarquant cette fois que : π3−π4=4π12−3π12=π12\frac{\pi}{3}-\frac{\pi}{4}=\frac{4\pi}{12}-\frac{3\pi}{12}=\frac{\pi}{12} On utilise alors les formules de soustraction : cos⁡(π12)=cos⁡(π3)cos⁡(π4)+sin⁡(π3)sin⁡(π4)=24+64sin⁡(π12)=sin⁡(π3)cos⁡(π4)−cos⁡(π3)sin⁡(π4)=64−24\begin{aligned} \cos\left(\frac{\pi}{12}\right) &= \cos\left(\frac{\pi}{3}\right)\cos\left(\frac{\pi}{4}\right) +\sin\left(\frac{\pi}{3}\right)\sin\left(\frac{\pi}{4}\right) = \frac{\sqrt{2}}{4}+\frac{\sqrt{6}}{4}\\ \sin\left(\frac{\pi}{12}\right) &= \sin\left(\frac{\pi}{3}\right)\cos\left(\frac{\pi}{4}\right) -\cos\left(\frac{\pi}{3}\right)\sin\left(\frac{\pi}{4}\right) = \frac{\sqrt{6}}{4}-\frac{\sqrt{2}}{4} \end{aligned} On en déduit donc que : cos⁡(π12)=6+24etsin⁡(π12)=6−24\boxed{\cos\left(\frac{\pi}{12}\right)=\frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4} \qquad\text{et}\qquad \sin\left(\frac{\pi}{12}\right)=\frac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}}

Dans l'édifice

Thèmes

forme trigonométrique, formules de trigonométrie

Notions

π, cosinus et sinus

Ouvrir dans l'atlas interactif →