ATLAS Ouvrir dans l'atlas →

ExerciceMaths expertes, chapitre 5 — Géométrie complexe · Opérations et forme exponentielle

Exercice 14

Calcul

On considère les deux nombres complexes suivants : z1=6−i22z_{1}=\dfrac{\sqrt{6}-i\sqrt{2}}{2} et z2=1−iz_{2}=1-i.

1. Donner le module et un argument de z1z_{1}, z2z_{2} et z1z2\dfrac{z_{1}}{z_{2}}.

2. Donner la forme algébrique de z1z2\dfrac{z_{1}}{z_{2}}.

3. En déduire que : cos⁡(π12)=6+24etsin⁡(π12)=6−24\cos\left(\frac{\pi}{12}\right)=\frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}\qquad \text{et} \qquad \sin\left(\frac{\pi}{12}\right)=\frac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}

Corrigé

1. On calcule le module de z1z_1 : ∣z1∣=12(6)2+(2)2=128=222=2|z_1|=\frac{1}{2}\sqrt{\left(\sqrt{6}\right)^2+\left(\sqrt{2}\right)^2}=\frac{1}{2}\sqrt{8}=\frac{2\sqrt{2}}{2}=\sqrt{2} On factorise alors par ce module : z1=2(622−i222)=2(32−i12)z_1=\sqrt{2}\left(\frac{\sqrt{6}}{2\sqrt{2}}-i\frac{\sqrt{2}}{2\sqrt{2}}\right) =\sqrt{2}\left(\frac{\sqrt{3}}{2}-i\frac{1}{2}\right) On reconnaît le cosinus et le sinus de −π6-\dfrac{\pi}{6}, d'où : ∣z1∣=2etarg⁡(z1)=−π6 [2π]\boxed{|z_1|=\sqrt{2} \qquad\text{et}\qquad \arg(z_1)=-\frac{\pi}{6}\ [2\pi]} De même, z2=1−i=2(22−i22)z_2=1-i=\sqrt{2}\left(\dfrac{\sqrt{2}}{2}-i\dfrac{\sqrt{2}}{2}\right), d'où : ∣z2∣=2etarg⁡(z2)=−π4 [2π]\boxed{|z_2|=\sqrt{2} \qquad\text{et}\qquad \arg(z_2)=-\frac{\pi}{4}\ [2\pi]} On en déduit enfin, par quotient : ∣z1z2∣=22=1etarg⁡(z1z2)=−π6+π4=−2π12+3π12=π12\left|\frac{z_1}{z_2}\right|=\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{2}}=1 \qquad\text{et}\qquad \arg\left(\frac{z_1}{z_2}\right)=-\frac{\pi}{6}+\frac{\pi}{4}=-\frac{2\pi}{12}+\frac{3\pi}{12}=\frac{\pi}{12}

∣z1z2∣=1etarg⁡(z1z2)=π12 [2π]\boxed{\left|\frac{z_1}{z_2}\right|=1 \qquad\text{et}\qquad \arg\left(\frac{z_1}{z_2}\right)=\frac{\pi}{12}\ [2\pi]}

2. On multiplie par le conjugué du dénominateur : z1z2=6−i22(1−i)=(6−i2)(1+i)2(12+12)=6+i6−i2−i224=6+2+i(6−2)4\begin{aligned} \frac{z_1}{z_2} &= \frac{\sqrt{6}-i\sqrt{2}}{2(1-i)}\\ &= \frac{\left(\sqrt{6}-i\sqrt{2}\right)(1+i)}{2\left(1^2+1^2\right)}\\ &= \frac{\sqrt{6}+i\sqrt{6}-i\sqrt{2}-i^2\sqrt{2}}{4}\\ &= \frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}+i\left(\sqrt{6}-\sqrt{2}\right)}{4} \end{aligned}

z1z2=6+24+i 6−24\boxed{\frac{z_1}{z_2}=\frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4}+i\,\frac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}}

3. D'après la question 1., z1z2\dfrac{z_1}{z_2} a pour module 11 et pour argument π12\dfrac{\pi}{12}. Sa forme trigonométrique s'écrit donc : z1z2=cos⁡(π12)+isin⁡(π12)\frac{z_1}{z_2}=\cos\left(\frac{\pi}{12}\right)+i\sin\left(\frac{\pi}{12}\right) Deux nombres complexes étant égaux si et seulement si ils ont même partie réelle et même partie imaginaire, on identifie avec la forme algébrique obtenue à la question 2. pour conclure : cos⁡(π12)=6+24etsin⁡(π12)=6−24\boxed{\cos\left(\frac{\pi}{12}\right)=\frac{\sqrt{6}+\sqrt{2}}{4} \qquad\text{et}\qquad \sin\left(\frac{\pi}{12}\right)=\frac{\sqrt{6}-\sqrt{2}}{4}}

Dans l'édifice

Thèmes

module, argument, forme trigonométrique

Notions

module (d'un complexe), π

Ouvrir dans l'atlas interactif →